19 Ekim 2018 Cuma
Ana Sayfa Haberler Dokümanlar Videolar Ulaşım


Adile Sultan Kasrı


10 Mayıs 2016

Bu kasır Üsküdar'da, Koşuyolu ile Altunizade arasındaki 354.000 metre karelik bir bahçenin ortasına kurulmuştur.

Kasır, Sultan Abdülaziz'in hükümdarlığı zamanında Hicri 1270, Miladi 1853 yılında küçük kız kardeşi Adile Sultan adına yaptırılmıştır. Mimarının Nikogos Balyan Kalfadır. Beylerbeyi Sarayı bundan 12 yıl sonra yapılmıştır. Kasır bodrumuyla beraber 3 kattır. Ağırlıkları ve tavanı taşıyacak kısımlar taşla, öbür kısımları geniş eb'adlı hususi tuğla ile yapılmıştır. Korkulukları mermer şebekelidir ve iki taraflı mermer basamaklarla çıkılan iki kapısı vardır. Medhaller geniştir. Birinci katta çok büyük bir salon vardır. Buradan soldaki salona açılan bir kapı ve burada da iki büyük medhalde karşılıklı iki küçük oda ve abdesthane vardır. Kasrın fil ayakları renkli taşlarla kaplanmıştır. Ancak bunların çoğu kırılmış ve dökülmüştür. Eskiden renkli nakışlarla süslenmiş tavan ve kapılar üzerine bilinçsizce yapılan boya ve badanalardan sonra tavan ve kapılar orijinalliğini kaybederek bozulmuştur.

Salonun sağından iki taraflı 60 basamaklı, ahşap merdivenlerle ikinci kata çıkılır. Burada da 4 büyük, 2 küçük oda vardır. Büyük salonu ahşap bir kubbe örter. Kubbenin ve bazı odaların tavanlarının orijinal süsleri günümüze kadar gelmiştir.

Adile Sultan'ın Hicri 1282, Miladi 1865 yılında İşkodralızade Ali Rıza bey ile evlendirilen kızı Hayriye Sultan vereme yakalanmıştı. Hastalanmadan 12 yıl kadar evvel yaptırılan kasırda bir müddet tedavi edilmişti. Hayriye Sultan 1286 yılı Rebi'ül ahirinin 16.günü ölmüş, babası Mehmed Ali Paşa'nın Eyüp'teki türbesine gömülmüştür. Öldüğü zaman annesi Adile Sultan sağdı.

Kasır, Osmanlı İmparatorluğu sona erdikten sonra yeni devletin kuruluş sancıları arasında bütün saraylar ve kasırlarımız gibi ihmal edilmiş, döşemeleri, avizeleri, taşınabilir her şeyi yağmalanmış ve yok edilmiştir. Hamamının mermer kurnalarından bazıları, şimdi hastanenin bahçesinde çeşme olarak kullanılmaktadır. Kasrın dışı geçen sene tamir edilmiş ve yer yer çimento ile sıvanmıştır. Bu sene bunların bir çok kısmı kopmuş ve bazı yerler yıkılmıştır. Kasrın dışı badana edilirken sarı olan orijinal panosu bırakılmıştır.

Kasır, kırk dönümü kapsayan suyu, havası ve manzarası güzel olan bir yere kurulmuştur. Kasır Cumhuriyetin ilk yıllarında bazı tadiller yapılarak Dar'ül Eytam denilen yetimler yurdu olarak kullanılmıştır. Sonra dönemin Maarif Vekili Mustafa Necati bey burada 27 Mayıs 1927'de açılış töreni yapılan 60 yataklı bir çocuk prevantoryumu kurdurmuştur. Bir sene sonra 100 yataklı yeni bir pavyon ilave edilmiştir. Kasrın üstüne bir kat daha çıkılarak burası 200 yataklı sağlık birimi olarak hizmete sokulur ve bu hali senelerce devam eder.

Bir kata daha tahammüllü olup olmadığı incelenmeden, mütehassıslar tarafından araştırılmadan gelişi güzel yapılan bu kat, kasrı çökertme ihtimali olduğundan hemen yıktırılmıştır. Bu yapmalar yıkmalar sırasında muhteşem kasır orijinalliğinden ve sağlamlığından çok şeyler kaybetmiş ve yüzüstü bırakılmıştır. Veremli çocuğunu burada tedavi ettirirken kaybeden ve hayırsever bir iş adamı olan İhsan Mermer, kasrın önüne 4 katlı ve 50 yataklı bir çocuk pavyonu yaptırmıştır. Buranın yeni yaptırılan sanatoryumu 1939 yılında Milli Eğitim Bakanı Saffet Arıkan tarafından açılmıştır.

1971'de buraya 200 yataklı ve tam teşekküllü bir hastane yapılmasına başlanmış ve tamamlanmıştır. Böylece bu sağlık sitesinin yatak sayısı 650'ye yükselmiştir. Hastane bütün eğitim toplumuna sağlık dağıtan ve cidden övünülmeye layık bir sağlık yurdu haline gelmiştir.

Ancak ilk zamanlarda zaruri ve acil ihtiyaçlar dolayısıyla burası hastane haline getirilirken kasrın ve av köşkünün müze olarak değerlendirilebileceği dikkate alınmamıştır. Çünkü bu civarda hava, su, manzara bakımından kasrın bahçesinden farklı olmayan bir çok yerler vardır.
Son Haberler
Koruma Kurulu ağaç kesimine izin verdi.
Validebağ korusu tarihi ve biz
LEYLEKLER
Validebağ Havzası Neresi?
Validebağ Korusu
Validebağ korusunda kim ne yapmak istedi
Tüm Haberler >>


Web atolyesi